Hygyrchedd a Chyfrifiaduron

01 Aug 2007
debra.holmes Mae’r pecyn hwn wedi’i anelu at bobl sy’n rhedeg prosiectau TGCh sydd angen meddwl am ddefnydd hygyrch i bobl sy’n defnyddio’u gwasanaethau ac mae’n edrych ar y meysydd isod.

Pam bod angen pecyn cymorth sy’n edrych ar TGCh ac Anabledd?
Deddf Gwahaniaethu ar Sail Anabledd (DDA) 1995, 2005
Technoleg Gynhwysol a Hygyrch – Beth mae hyn yn ei olygu?
Technoleg Gynorthwyol
Addasu eich cyfrifiadur yn rhwydd ac am ddim
Mynediad at Dechnoleg yn y Gymuned gydag RNIB Cymru
Dylunio gwefannau hygyrch
Dolenni at wefannau wedi’u dylunio’n hygyrch
Gwirio i weld a yw eich gwefan yn hygyrch
Ac yn olaf


Pam fod angen pecyn cymorth sy’n edrych ar TGCh ac Anabledd?

Gall pobl ag anabledd a symudedd cyfyngedig fanteisio ar gefnogaeth a gwasanaethau ar y rhyngrwyd. Fodd bynnag, cyfyngir yn aml ar eu gallu i fanteisio arnynt, fel y gwelir yn yr ystadegau cenedlaethol a’r ymchwil ar gyfer defnyddwyr anabl isod.
  • Canfu Oftel (2000) bod gan 17 y cant o oedolion anabl gysylltiad Rhyngrwyd yn eu cartref, o’i gymharu â 25 y cant o oedolion nad ydynt yn anabl.
  • Canfu Arolygon Ymchwil Prydain Fawr, 2001, bod lefelau perchnogaeth cyfrifiaduron a’r Rhyngrwyd yn sylweddol is ymhlith pobl anabl o’i gymharu â chyfanswm y boblogaeth.
  • Mae rhai sydd ag anabledd sy’n effeithio’n benodol ar eu defnydd o gyfrifiaduron hefyd yn llawer llai tebygol o fod yn berchen ar gyfrifiadur (23 y cant) na rhai ag anabledd sy’n effeithio ar weithgareddau arferol (35 y cant). Mae’r ffigurau ar gyfer cysylltiad Rhyngrwyd yn y cartref yn 9 y cant a 18 y cant yn y drefn honno.
  • Dangosodd yr arolwg hefyd fod pobl ag anableddau yn llai tebygol o fod wedi defnyddio cyfrifiadur neu’r Rhyngrwyd erioed na chyfanswm y boblogaeth.
  • Amcangyfrifir bod gan 5 miliwn o bobl anabledd sy’n effeithio ar eu defnydd o TG, sy’n cynnwys problemau gyda symudedd aelodau uchaf y corff, nam ar eu golwg neu synhwyrau eraill neu anableddau dysgu.
  • Mae dros 10 miliwn o bobl anabl ym Mhrydain; ac mae 4.6 miliwn ohonynt dros oed pensiwn y wladwriaeth ac mae 700,000 yn blant, yn ôl yr Arolwg Adnoddau Teuluol 2003-2004.
  • Mae anabledd yn cynyddu gydag oed: dim ond 10% o oedolion 16-24 oed sy’n anabl, tra bod traean y boblogaeth rhwng 50 ac oed ymddeol yn anabl, Erbyn 2020 bydd gan 58% o bobl dros 50 oed gyflwr iechyd tymor hir, yn ôl y Comisiwn Hawliau Anabledd. Mae gan bobl anabl ddylanwad sylweddol ar yr economi. Mae pŵer gwariant blynyddol oedolion anabl oddeutu £80 biliwn, yn ôl yr Arolwg Adnoddau Teuluol.
  • Daw darlun i’r amlwg sy’n dangos bod 30% o’r boblogaeth un ai ag anhawster cymharol wrth geisio defnyddio systemau gwybodaeth digidol neu’n methu defnyddio rhai mathau o systemau. Mae gan y niferoedd uchaf ymhlith y rhain anawsterau dysgu, yna daw pobl ag anableddau corfforol, ac yna pobl â nam ar eu clyw, gyda phobl â nam ar eu golwg yn cyfrif am y nifer isaf.
Deddf Gwahaniaethu ar Sail Anabledd 1995, 2005

Mae Rhan 3 y Ddeddf yn weithredol i unrhyw sefydliad sy’n darparu nwyddau, cyfleusterau a gwasanaethau i’r cyhoedd. Mae ei darpariaethau’n golygu ei bod yn anghyfreithlon i wahaniaethu yn erbyn pobl anabl trwy wrthod gwasanaeth iddynt, darparu gwasanaeth ar delerau gwaeth neu o safon is. Mae hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i ddarparwyr gwasanaethau wneud addasiadau rhesymol i’r ffordd maent yn darparu nwyddau a gwasanaethau er mwyn galluogi pobl anabl i fanteisio arnynt. Mae hyn yn cynnwys dyletswyddau i newid polisïau, arferion a gweithdrefnau, a darparu cymorth neu wasanaeth atebol pe bai hyn yn galluogi (neu’n ei gwneud yn haws) i bobl anabl ddefnyddio’r gwasanaethau, a fyddai fel arall yn amhosibl neu’n afresymol o anodd iddynt eu defnyddio. Am ragor o wybodaeth am y ddeddf, ewch i http://www.direct.gov.uk/en/DisabledPeople/RightsAnd…


Technoleg Gynhwysol a Hygyrch – Beth mae hyn yn ei olygu?
Mae technoleg gynhwysol yn dechnoleg gyfrifiadurol sy’n galluogi unigolion i addasu cyfrifiadur i gwrdd ag anghenion eu golwg, eu clyw, eu deheurwydd, eu lleferydd a’u gallu gwybyddol.
Dyma rai pwyntiau pwysig i’w cadw mewn cof os ydych yn rhedeg prosiect TG:
  • Rydym i gyd yn cael yr un offer
    OND nid ydym i gyd yr un fath.
  • Cyfrifiaduron ddylai newid
    NID y defnyddiwr
  • Meddyliwch am y person yn gyntaf
    AC WEDYN y dechnoleg…………..
  • Nid oes rhaid rhuthro allan i brynu addasiadau; dylech yn hytrach asesu anghenion yr unigolyn

Technoleg Gynorthwyol

Gall technoleg gynorthwyol fod yn rhaglenni meddalwedd, megis meddalwedd sy’n siarad ar gyfer pobl ddall a rhannol ddall, neu’n offer fel llygoden hawdd ei defnyddio neu fysellfwrdd â bysellau mawr.

Addasu eich cyfrifiadur yn rhwydd ac am ddim

Mae Ability net yn elusen genedlaethol sy’n cynorthwyo oedolion a phlant anabl i ddefnyddio cyfrifiaduron a’r rhyngrwyd trwy addasu a chymhwyso’u technoleg. Maent yn cynhyrchu taflenni gwybodaeth ac adnoddau i addasu gosodiadau cyfrifiaduron mewn gwahanol ddarnau o galedwedd a chymwysiadau sydd fel arfer ar gael am ddim neu am bris rhesymol http://www.abilitynet.org.uk/athome_resources

Mae ganddynt restr gynhwysfawr o ddolenni at dechnoleg http://www.abilitynet.org.uk/athome_at a meddalwedd
http://www.abilitynet.org.uk/athome_shareware cost isel a defnyddiol

Mynediad at Dechnoleg yn y Gymuned gydag RNIB Cymru

Mae RNIB Cymru wedi derbyn arian gan Gymunedau@Ei Gilydd i redeg prosiect i gynorthwyo darparwyr TGCh cymunedol i ddeall a darparu ar gyfer anghenion pobl ddall a rhannol ddall. Am ragor o wybodaeth, ffoniwch y Llinell Wybodaeth ar 0845 602 0893 neu e-bostiwch atic@rnib.org.uk


Dylunio gwefannau hygyrch

Mae dylunio gwefannau hygyrch yn golygu bod tudalennau eich gwefan yn hawdd eu defnyddio yn yr ystyr ehangaf i bawb sy’n ymweld â’ch gwefan. Mae hyn yn cynnwys diwyg, darllenadwyedd, dewis o liwiau, rhyddid porwyr, yn ogystal ag ystyried gofynion y sawl sy’n defnyddio technoleg wedi’i haddasu, cynorthwyol neu amgen.
Wrth ysgrifennu testun ar gyfer y we, dylid sicrhau bod penawdau paragraffau’n gwneud synnwyr, fel eu bod yn ddealladwy pan gânt eu darllen gan feddalwedd darllen testun. Dylai lluniau hefyd gynnwys disgrifiadau (sy’n cael eu hadnabod fel tagiau Alt).

Mae "Accessible Website Design – A practical and strategic guide", sydd ar gael oddi wrth Fforwm y Cyflogwyr ar Anabledd (www.efd.org.uk), yn gyflwyniad defnyddiol i arferion da ac mae’n costio £15 i aelodau ac £20 i bawb arall.

Mae’r canlynol yn rhestr o ffynonellau gwybodaeth ac adnoddau ar-lein sy’n ymwneud ag arferion da wrth ddylunio gwefannau.

Cymorth wrth ddylunio gwefannau hygyrch

Mae Consortiwm y We Fyd Eang (W3C) ar flaen y gad o ran datblygu safonau dylunio da ar y We Fyd Eang (gan gynnwys hygyrchedd). Mae’r rhain wedi eu hamlinellu ar dudalennau “Menter Hygyrchedd y We” (WAI) yn www.w3c.org

Mae’r Grŵp Dylunio Gwefannau yn sefydliad sy’n hyrwyddo arferion da mewn dylunio gwefannau - gan gynnwys dylunio nad yw’n benodol ar gyfer un porwr, dylunio nad yw’n benodol i un cydraniad ac sy’n agored i bawb. Maent yn cynnig cyngor arbenigol am ddim yn ogystal â nifer o wobrau am arferion da. Mae eu gwefan i’w gweld yn:
www.htmlhelp.com

Am ganllawiau ar ddylunio hygyrch ewch i dudalen gartref y Trace Research and Development Center (rhan o Brifysgol Wisconsin).
www.trace.wisc.edu

Mae ymgyrch i annog dylunwyr i gydymffurfio â’r canllawiau a gyhoeddwyd gan y Trace Center wedi ei lansio gan y National Center for Accessible Media. www.wgbh.org

Mae WebABLE yn cynnal safle sy’n cynnig toreth o adnoddau ar y rhyngrwyd sy’n berthnasol i bobl anabl, gan gynnwys cronfa ddata helaeth (gyda phwyslais ar Ogledd America) ar bob agwedd o hygyrchedd.
www.webable.com


Gwirio i weld a yw eich gwefan yn hygyrch

Beth os ydych wedi ysgrifennu eich tudalennau eisoes ac am gael gwybod a ydynt yn cydymffurfio â safonau dylunio gwefannau hygyrch?
Os nad ydych wedi llwytho eich cod eto efallai yr hoffech ymweld â gwefan y Grŵp Dylunio Gwefannau sy’n cynnwys rhestr o ddolenni i safleoedd sy’n cynnig gwasanaethau dilysu HTML am ddim. Bydd y rhain yn gwirio’ch cod am wallau cystrawen, arddull a chydymffurfiad â’r safonau yn
www.htmlhelp.com/links/validators.htm

Os yw eich gwefan eisoes yn fyw, gellir gwirio ei hygyrchedd yn erbyn safonau W3C. Mae safle o’r enw "Bobby" yn cynnwys prawf hygyrchedd awtomatig am ddim ar gyfer gwefannau. Teipiwch URL y safle sydd i’w brofi a bydd Bobby yn dangos fersiwn o bob tudalen, gan ddangos yr elfennau hynny sydd angen eu haddasu. Mae cyfleuster profi gwefannau Bobby ar gael yn:
http://bobby.watchfire.com

Os yw eich safle’n cydymffurfio â safonau dylunio gwefannau hygyrch gallwch arddangos y logo Bobby awdurdodedig priodol a chael eich cynnwys ar eu cronfa ddata o wefannau sydd wedi eu cymeradwyo gan Bobby.

Ac yn olaf
Dolenni pellach at safleoedd sy’n cefnogi pobl ag anableddau.

Sylwer: nid yw Cymunedau@Ei Gilydd yn cymeradwyo nac yn gyfrifol am gynnwys gwefannau allanol (darllenwch ein hymwadiad am ragor o wybodaeth).

Gweld pob
Eisiau siarad â rhywun arall sy’n ymwneud â chynnyrch technoleg?
Ymunwch â fforwm yr arloeswyr digidol
Cofrestrwch i dderbyn yr e-gylchlythyr
Newyddion a digwyddiadau
Cewch weld beth mae’r Broceriaid yn ei wneud ar Flog y Broceriaid
Chwiliwch am brosiectau sydd yn eich ardal chi Chwiliwch am brosiectau sydd yn eich ardal chi
Wales Co-operative centre